5 năm đầu trong ngành tự động hóa là giai đoạn quan trọng giúp kỹ sư tích lũy kinh nghiệm và định hình con đường sự nghiệp. Từ một sinh viên mới ra trường còn bỡ ngỡ với PLC, sensor, tủ điện hay hệ thống điều khiển, sau vài năm làm việc mỗi người thường sẽ phát triển theo một hướng riêng.
Trong các công ty tự động hóa, nhà máy sản xuất hay các dự án công nghiệp, sau khoảng 5 năm bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những kiểu kỹ sư quen thuộc dưới đây. Biết đâu khi đọc xong, bạn sẽ thấy đâu đó hình ảnh của chính mình.
Kỹ sư công trình – Những người gắn bó với hiện trường
Kỹ sư công trình (Site Engineer) là những người có nhiều thời gian làm việc trực tiếp tại hiện trường dự án. Đây là nhóm kỹ sư đóng vai trò quan trọng trong việc lắp đặt, kiểm tra và đảm bảo hệ thống tự động hóa hoạt động đúng thiết kế.
Công việc quen thuộc của họ bao gồm:
-
Kéo dây tín hiệu và lắp đặt hệ thống điện
-
Lắp đặt tủ điện, đấu nối I/O
-
Lắp đặt sensor, actuator
-
Kiểm tra wiring và nguồn cấp
-
Test tín hiệu tại hiện trường
-
Hỗ trợ quá trình Testing & Commissioning
Trong thực tế, khi hệ thống gặp sự cố, kỹ sư công trình thường là người kiểm tra đầu tiên. Họ sẽ rà soát các vấn đề cơ bản như:
-
Dây đã đấu đúng chưa?
-
Sensor có tín hiệu hay không?
-
Nguồn đã cấp đầy đủ chưa?
Chính vì thường xuyên làm việc tại hiện trường nên nhóm kỹ sư này có kinh nghiệm thực tế rất mạnh, hiểu rõ cách hệ thống vận hành và xử lý các sự cố thực tế.
Kỹ sư lập trình PLC – Những người xây dựng “bộ não” của hệ thống
Nếu kỹ sư công trình gắn bó với phần cứng thì kỹ sư lập trình PLC lại tập trung nhiều vào logic điều khiển của hệ thống.
Công việc chính của họ thường bao gồm:
-
Lập trình PLC cho dây chuyền tự động
-
Thiết kế giao diện HMI / SCADA
-
Xây dựng function block và thư viện chương trình
-
Thiết kế cấu trúc phần mềm cho dự án
-
Chuẩn bị và tối ưu chương trình điều khiển
Một kỹ sư PLC giỏi thường có khả năng:
-
Viết code logic rõ ràng và gọn gàng
-
Thiết kế chương trình dễ bảo trì
-
Xây dựng thư viện dùng lại cho nhiều dự án
Trong giai đoạn commissioning, họ thường kiểm tra:
-
Điều kiện vận hành của máy
-
Interlock hệ thống
-
Trạng thái I/O trong chương trình
Có thể nói, đây là nhóm kỹ sư rất mạnh về phần mềm điều khiển và logic hệ thống.
Kỹ sư Commissioning và kỹ sư nhà máy – Người vận hành và tối ưu hệ thống
Kỹ sư Commissioning
Commissioning Engineer là những kỹ sư đứng giữa phần cứng và phần mềm của hệ thống tự động hóa. Họ đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn chạy thử và đưa hệ thống vào vận hành.
Các công việc thường gặp gồm:
-
Test I/O của toàn bộ hệ thống
-
Chạy thử dây chuyền sản xuất
-
Kiểm tra logic PLC với thiết bị thực tế
-
Xử lý lỗi trong quá trình startup
Một kỹ sư commissioning giỏi cần hiểu cả:
-
Wiring ngoài hiện trường
-
Logic chương trình PLC
-
Cách vận hành của dây chuyền sản xuất
Những người giỏi ở vị trí này thường có khả năng debug hệ thống rất nhanh và phối hợp hiệu quả với các team điện, cơ khí và lập trình.
Kỹ sư tự động hóa trong nhà máy
Sau vài năm đi công trình hoặc làm dự án, nhiều kỹ sư lựa chọn chuyển sang làm việc trong nhà máy để có môi trường ổn định hơn.
Công việc của họ thường bao gồm:
-
Bảo trì hệ thống tự động hóa
-
Xử lý sự cố dây chuyền sản xuất
-
Cải tiến máy móc
-
Tối ưu hệ thống hiện có
Ưu điểm của công việc này là:
-
Ít phải di chuyển công trình
-
Lịch làm việc ổn định hơn
-
Có cơ hội hiểu sâu về dây chuyền sản xuất
Tuy nhiên, hạn chế là ít tham gia các dự án mới, nên đôi khi kỹ sư sẽ ít tiếp xúc với công nghệ mới hơn so với môi trường dự án.
Kỹ sư chuyển hướng và hành trình tìm con đường nghề nghiệp
Sau khoảng 5 năm làm kỹ thuật, nhiều kỹ sư bắt đầu mở rộng con đường sự nghiệp sang các vai trò khác.
Kỹ sư chuyển hướng sang quản lý hoặc kinh doanh kỹ thuật
Một số vị trí phổ biến bao gồm:
-
Quản lý dự án (Project Manager)
-
Solution Engineer
-
Technical Sales
-
Quản lý đội kỹ thuật
Ở những vị trí này, nền tảng kỹ thuật giúp họ:
-
Làm việc và tư vấn giải pháp cho khách hàng
-
Thiết kế hệ thống phù hợp nhu cầu doanh nghiệp
-
Quản lý tiến độ dự án
-
Kết nối giữa kỹ thuật và kinh doanh
Đây là nhóm kỹ sư phát triển theo hướng kỹ thuật kết hợp quản lý hoặc kinh doanh.
Những người vẫn đang tìm con đường của mình
Thực tế, sau 5 năm đi làm vẫn có rất nhiều kỹ sư chưa thực sự xác định được con đường dài hạn của mình.
Họ có thể đã từng:
-
Đi công trình
-
Kéo dây và đấu tủ điện
-
Lập trình PLC
-
Tham gia nhiều dự án tự động hóa
-
Debug rất nhiều hệ thống
Nhưng đôi khi họ vẫn tự hỏi:
-
Nên chuyên sâu vào mảng nào?
-
Nên tiếp tục đi công trình hay chuyển sang lập trình?
-
Nên trở thành chuyên gia kỹ thuật hay quản lý?
Điều này hoàn toàn bình thường. 5 năm đầu trong nghề thường là giai đoạn tích lũy kinh nghiệm và khám phá bản thân.
Trên thực tế, con đường nghề nghiệp của kỹ sư tự động hóa hiếm khi đi theo một đường thẳng. Nhiều người bắt đầu là kỹ sư công trình, sau đó học lập trình PLC, trở thành kỹ sư commissioning rồi phát triển thành lead kỹ thuật hoặc quản lý dự án.
Điều quan trọng nhất sau 5 năm không phải là chức danh, mà là:
-
Kinh nghiệm thực tế
-
Khả năng nhìn hệ thống tổng thể
-
Khả năng tìm lỗi khi máy không chạy
Đây chính là nền tảng để trở thành một kỹ sư tự động hóa giỏi trong tương lai.
Cơ hội việc làm ngành tự động hóa cùng GLA HR
Trong bối cảnh các nhà máy điện tử và doanh nghiệp FDI tại Việt Nam đang mở rộng sản xuất, nhu cầu tuyển dụng kỹ sư tự động hóa ngày càng tăng cao. Các vị trí như kỹ sư PLC, kỹ sư commissioning, kỹ sư tự động hóa nhà máy hay kỹ sư dự án luôn được nhiều doanh nghiệp săn đón.
GLA HR là đơn vị chuyên kết nối kỹ sư và nhân sự kỹ thuật với các doanh nghiệp FDI lớn trong lĩnh vực điện tử, sản xuất và công nghệ cao.
Thông qua mạng lưới doanh nghiệp rộng lớn, GLA HR mang đến nhiều cơ hội nghề nghiệp hấp dẫn cho kỹ sư tự động hóa như:
-
Kỹ sư PLC / Automation Engineer
-
Kỹ sư dự án tự động hóa
-
Kỹ sư commissioning
-
Kỹ sư bảo trì hệ thống tự động hóa
-
Quản lý kỹ thuật tại nhà máy FDI
Nếu bạn đang làm việc trong ngành tự động hóa hoặc đang tìm kiếm cơ hội phát triển sự nghiệp, việc cập nhật các vị trí tuyển dụng và kết nối với những đơn vị tuyển dụng uy tín như GLA HR sẽ giúp bạn mở ra nhiều cơ hội mới trong tương lai.
