Trong bối cảnh chuỗi cung ứng thế giới đang tái cấu trúc mạnh mẽ, Việt Nam đang nắm trong tay cơ hội lớn để bứt phá trong lĩnh vực bán dẫn. Tuy nhiên, để tận dụng được thời cơ này, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải thay đổi cách tiếp cận trong quản trị và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Cơ hội mở ra nhưng thách thức vẫn còn lớn
Những năm gần đây, ngành bán dẫn toàn cầu ghi nhận xu hướng dịch chuyển rõ rệt về khu vực Đông Nam Á. Nhờ lợi thế về vị trí địa lý và điểm mạnh về lực lượng lao động, Việt Nam được coi là một trong những điểm đến tiềm năng trong khu vực.
Thực tế cho thấy, nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Intel đã hiện diện và rót vốn, góp phần hình thành nền tảng ban đầu cho hệ sinh thái bán dẫn trong nước. Tuy vậy, từ kỳ vọng đến thực tế vẫn tồn tại khoảng cách khá xa. Và tình trạng thiếu hụt nhân lực kỹ thuật cao là một trong những hạn chế lớn nhất hiện nay.
Mục tiêu 50.000 kỹ sư và bài toán nguồn cung
Việt Nam đã đặt ra mục tiêu đào tạo khoảng 50.000 kỹ sư bán dẫn vào năm 2030 nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của ngành. Đây được xem là bước đi chiến lược để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Dù vậy, thực tế cho thấy nguồn nhân lực hiện tại vẫn chưa đủ để đáp ứng tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp. Nhu cầu tuyển dụng ngày càng lớn, trong khi số lượng kỹ sư được đào tạo chuyên sâu còn hạn chế, dẫn đến sự mất cân đối giữa cung và cầu.
Tác động của công nghệ và yêu cầu chuyển đổi
Theo ông Felix Weidenkaff, Chuyên gia Chính sách thị trường lao động và việc làm của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), thị trường việc làm tại Việt Nam đang chịu tác động mạnh mẽ từ các xu hướng mới trong tương lai.
Các yếu tố như:
- Trí tuệ nhân tạo (AI)
- Robot hóa
- Tự động hóa sản xuất
- Chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh
đang tạo ra áp lực thay đổi đối với lực lượng lao động.
Điều này không chỉ đòi hỏi kỹ năng chuyên môn cao hơn, mà còn yêu cầu khả năng thích nghi linh hoạt trước những biến động nhanh của công nghệ và mô hình sản xuất.
Ngoài ra, sự lệch pha về năng lực giữa nguồn lao động và yêu cầu thực tế từ thị trường cũng là một điểm đáng chú ý. Nhiều chương trình giảng dạy tại các cơ sở đào tạo vẫn còn mang tính lý thuyết, dẫn đến việc sinh viên sau khi tốt nghiệp thường thiếu trải nghiệm thực hành chuyên sâu, đặc biệt trong các lĩnh vực như thiết kế chip, vận hành hệ thống sản xuất công nghệ cao. Hệ quả là doanh nghiệp phải dành thêm nguồn lực để đào tạo bổ sung, kéo dài thời gian thích nghi và làm gia tăng chi phí.
Hướng tới hệ sinh thái nhân lực bền vững
Để xử lý triệt để thách thức này, một định hướng dài hạn với cách tiếp cận tổng thể trong quản lý và phát triển nguồn lao động sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn các giải pháp đơn lẻ. Tại hội thảo khoa học về quản trị nhân lực chiến lược trong lĩnh vực bán dẫn do Trường Đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức, các chuyên gia khẳng định sự liên kết giữa ba trụ cột gồm cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp được xem là nền tảng then chốt. Đối với Nhà nước, việc hoàn thiện cơ chế, chính sách dành cho các ngành công nghệ cao đóng vai trò định hướng và thu hút dòng vốn đầu tư. Với các trường đại học, yêu cầu đặt ra là đổi mới nội dung đào tạo theo sát nhu cầu doanh nghiệp, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế nhằm nâng cao chất lượng đầu ra.
Đáng chú ý, trong bức tranh này, các đơn vị cung ứng và phát triển nhân sự đang trở thành “mắt xích trung gian” quan trọng, giúp kết nối giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của thị trường.
Với vai trò là đối tác chiến lược cung ứng nhân sự cho các khu công nghiệp, GLA HR không chỉ dừng lại ở hoạt động tuyển dụng, mà còn tham gia sâu vào quá trình xây dựng nguồn lực. Thông qua việc làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực điện tử và bán dẫn, GLA HR có lợi thế nắm bắt chính xác nhu cầu về kỹ năng, tiêu chuẩn và xu hướng nhân sự.
Vai trò của GLA HR trong vấn đề giải quyết bài toán nhân lực
Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt giữa các quốc gia để thu hút FDI công nghệ cao, chất lượng nguồn nhân lực trở thành yếu tố quyết định. Khi nhu cầu tuyển dụng tăng nhanh, doanh nghiệp không chỉ cần “đủ người” mà còn cần “đúng người, đúng thời điểm”.
Đây chính là lúc GLA HR phát huy vai trò:
- Đảm bảo nguồn cung nhân lực ổn định cho khu công nghiệp
- Giảm áp lực tuyển dụng cho doanh nghiệp
- Đồng hành dài hạn trong chiến lược phát triển nguồn lực
Việc tham gia sâu vào hệ sinh thái nhân lực giúp các đơn vị này không chỉ là nhà cung cấp dịch vụ, mà trở thành đối tác chiến lược của doanh nghiệp trong quá trình tăng trưởng.
Giải quyết bài toán nhân lực cho ngành bán dẫn không chỉ là câu chuyện đào tạo, mà là bài toán tổng thể của cả hệ sinh thái. Khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp và các đơn vị trung gian như GLA HR, khoảng cách giữa cung và cầu lao động sẽ từng bước được thu hẹp.
Nếu tận dụng tốt cơ hội này, Việt Nam không chỉ đáp ứng được nhu cầu hiện tại mà còn có thể nâng tầm vị thế trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu, với nguồn nhân lực chất lượng cao làm nền tảng cốt lõi.
