Trong vòng 5 tới 7 năm trở lại đây, khái niệm “nhảy việc” không còn xa lạ, đặc biệt trong nhóm lao động trẻ hay còn gọi là thế hệ GenZ. Việc một người thay đổi 2 tới 3 công việc chỉ trong vài năm đầu đi làm đã trở thành hiện tượng phổ biến, thậm chí được xem như một phần của hành trình phát triển sự nghiệp. Tuy nhiên, nhảy việc ở người trẻ đơn thuần là lựa chọn cá nhân nhằm tìm kiếm môi trường tốt hơn, hay đang phản ánh những vấn đề mang tính hệ thống của thị trường lao động hiện nay?
Nhảy việc – Khi người trẻ không còn “an phận” với một công việc
Nếu thế hệ trước coi nơi sự ổn định và gắn bó lâu dài được xem là tiêu chí quan trọng trong sự nghiệp của mình thì người trẻ ngày nay bước vào thị trường lao động với một tâm thế hoàn toàn khác. Họ sẵn sàng rời đi nếu công việc không còn phù hợp, dù chỉ mới làm được một thời gian ngắn.
Đây là những nguyên nhân dẫn tới xu hướng này:
Thứ nhất, nhận thức về giá trị bản thân thay đổi. Người trẻ có xu hướng chủ động đánh giá năng lực, mong muốn được làm đúng chuyên môn, đúng sở trường và được ghi nhận xứng đáng. Khi cảm thấy công việc không giúp họ phát triển hoặc không tương xứng với công sức bỏ ra, họ chọn rời đi thay vì chấp nhận.
Thứ hai, môi trường làm việc và văn hóa doanh nghiệp ngày càng trở thành yếu tố then chốt. Không ít người trẻ sẵn sàng đánh đổi mức lương cao để tìm kiếm môi trường minh bạch, có lộ trình phát triển rõ ràng, quản lý tôn trọng nhân sự và có sự cân bằng giữa công việc – cuộc sống.
Thứ ba, tác động từ mạng xã hội và thị trường mở. Những câu chuyện “thăng tiến nhanh”, “lương tăng gấp đôi sau khi đổi việc” xuất hiện dày đặc khiến nhảy việc trở thành một lựa chọn có vẻ hợp lý và ít rủi ro hơn trong suy nghĩ của người trẻ.
Từ góc độ cá nhân, nhảy việc là quyền lựa chọn chính đáng. Tuy nhiên, khi hiện tượng này diễn ra trên diện rộng, câu chuyện không còn nằm ở từng cá nhân riêng lẻ.
Nhảy việc – Bài toán chung của thị trường lao động và doanh nghiệp
Ở chiều ngược lại, nhảy việc liên tục đang đặt ra nhiều thách thức cho thị trường lao động, đặc biệt với các doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất, công nghệ, linh kiện điện tử và bán dẫn – nơi yêu cầu cao về kỷ luật, tay nghề và tính ổn định.
Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc giữ chân lao động trẻ, dù đã đầu tư đáng kể vào tuyển dụng và đào tạo ban đầu. Chi phí thay thế nhân sự tăng cao, trong khi chất lượng nguồn lao động không đồng đều khiến hiệu suất sản xuất và vận hành bị ảnh hưởng.
Nguyên nhân không chỉ đến từ người lao động. Sự lệch pha giữa đào tạo – tuyển dụng – sử dụng lao động là một vấn đề lớn. Không ít sinh viên ra trường thiếu kỹ năng thực tế, chưa sử dụng được ngoại ngoại ngữ trong công việc đồng thời chưa hiểu rõ đặc thù công việc nhưng lại kỳ vọng cao, trong khi doanh nghiệp chưa có đủ thời gian và nguồn lực để đào tạo lại từ đầu.
Bên cạnh đó, thiếu lộ trình phát triển rõ ràng cũng là lý do khiến người trẻ nhanh chóng rời bỏ doanh nghiệp. Khi không nhìn thấy con đường đi tiếp trong 1-3 năm tới, họ có xu hướng tìm cơ hội mới thay vì chờ đợi.
Nhảy việc vì thế không chỉ là hành vi cá nhân, mà là tín hiệu cho thấy thị trường lao động đang cần những giải pháp mang tính dài hạn và bền vững hơn, thay vì chỉ chạy theo tuyển dụng số lượng.
Giải pháp cân bằng lợi ích giữa người trẻ và doanh nghiệp
Để giải bài toán nhảy việc, cần sự thay đổi đồng thời từ cả người lao động và doanh nghiệp, thay vì chỉ nhìn nhận vấn đề từ một phía.
Với người lao động trẻ, nhảy việc không sai, nhưng nhảy việc thiếu định hướng có thể khiến sự nghiệp trở nên rời rạc và khó tích lũy giá trị dài hạn. Việc hiểu rõ năng lực bản thân, xác định mục tiêu nghề nghiệp trung – dài hạn và lựa chọn môi trường phù hợp quan trọng hơn việc thay đổi công việc chỉ vì mức lương hay những xu hướng nhất thời trên thị trường.
Với doanh nghiệp, thay vì tập trung vào tuyển nhanh – tuyển nhiều để bù đắp thiếu hụt nhân sự, cần đầu tư vào chiến lược nhân sự dài hạn. Điều này bao gồm việc xây dựng lộ trình phát triển rõ ràng, đào tạo bài bản, tạo môi trường làm việc minh bạch và tôn trọng giá trị con người. Khi người lao động cảm nhận được sự đồng hành và cơ hội phát triển thực chất, họ sẽ có lý do để gắn bó lâu dài.
Bên cạnh đó, các đơn vị giải pháp nhân sự chuyên sâu ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng lợi ích giữa hai phía. Không chỉ dừng lại ở tuyển dụng, các đơn vị này cần trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp – người lao động – cơ sở đào tạo, giúp giảm thiểu sự lệch pha giữa kỳ vọng, năng lực và yêu cầu thực tế của công việc.
GLA HR – Cầu nối bền vững giữa người trẻ và doanh nghiệp
Trong bối cảnh thị trường lao động nhiều biến động, GLA HR là một trong những đơn vị đang theo đuổi hướng đi bền vững, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao như linh kiện điện tử và bán dẫn. Thông qua các chương trình tuyển dụng gắn với đào tạo, kết nối doanh nghiệp với nguồn nhân lực phù hợp ngay từ đầu, chúng tôi góp phần giúp người trẻ hiểu đúng về công việc và lộ trình phát triển, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng đội ngũ nhân sự ổn định và chất lượng.
Xem video chi tiết tại Baocongluan: người trẻ Nhảy việc :Lựa chọn cá nhân hay bài toán thị trường lao động
